O krwi PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
poniedziałek, 10 stycznia 2011 10:37

Krew płynąca w żyłach i tętnicach jest źródłem sił życiowych u każdego człowieka już od momentu poczęcia. Jest żywą tkanką złożoną z komórek - krwinek czerwonych, białych i płytkowych, które zawieszone są w części płynnej krwi zwanej osoczem. Krew jest całym światem samym w sobie. Jej składniki tworzą wysoko-rozwinięty system obronny i transportowy, od istnienia którego zależy nasze życie i zdrowie.

Każdy składnik krwi ma swoje odrębne zadanie:
- krwinki czerwone transportują tlen do komórek ciała;
- osocze przenosi różne białka (w tym przeciwciała i czynniki krzepnięcia krwi) oraz składniki odżywcze (np. glukozę);
- krwinki białe są jednym z elementów systemu obronnego skierowanego przeciwko czynnikom powodującym choroby;
- płytki krwi biorą udział w zatrzymywaniu krwawienia.

Krew transportuje również rozmaite produkty przemiany materii z komórek i narządów do miejsc, w których są wydalane. W krwioobiegu dorosłego człowieka krąży około 5 litrów krwi.

W ciągu roku w Polsce konieczne jest dokonanie około miliona transfuzji. Krew jest potrzebna codziennie, w dużych ilościach ponieważ jest bezcennym lekiem, którego mimo wielu prób i postępu w nauce nie udało się wytworzyć syntetycznie. Jest niezbędna nie tylko ofiarom wypadków, ale także cierpiącym na szereg poważnych chorób. Przetaczana podczas transfuzji lub podawana w postaci przetworzonych preparatów, pozwala ratować życie i zdrowie. Jedną z cech krwi ludzkiej jest jej zróżnicowanie serologiczne - człowiek ma jedną z czterech grup krwi: A, B, AB lub 0. Oto procentowy udział grup krwi populacji ludzkiej:

A Rh(+)  32%
0 Rh(+)  31%
B Rh(+)  15%
AB Rh(+)  7%
A Rh(-)    6%
0 Rh(-)     6%
B Rh(-)     2%
AB Rh(-)  1%

Oprócz grupy krwi układu AB0 człowiek może posiadać na swoich krwinkach antygen Rh „+”. Posiada go około 85% ogółu ludności. Pozostałe 15% ludzi nie ma tego antygenu - ich krew określa się jako Rh „-”. Dla wielu chorych jedynym ratunkiem jest przetoczenie krwi. Grupę krwi układu AB0 i Rh oznacza się  po to, aby biorca otrzymał do przetoczenia zawsze zgodną grupowo krew lub osocze.

Zasady dziedziczenia krwi:

 

rodzice potomstwo
0 + 0 0
0 + A 0 lub A
0 + B 0 lub B
A + A 0 lub A
B + B 0lub B
A + B 0, A, B lub AB
0 + AB A lub B
A + AB A, B lub AB
B + AB A, B lub AB
AB + AB A, B lub AB


Jedynie w przypadku obojga rodziców Rh-ujemnych dziecko zawsze będzie Rh-ujemne. W każdym innym przypadku nie jest możliwe wcześniejsze określenie grupy krwi w układzie Rh, ponieważ zależy to od tego, czy osoba Rh-dodatnia jest homo- czy heterozygotyczna. Rodzice Rh-dodatni i Rh-ujemni jak również oboje Rh-dodatni mogą mieć dziecko zarówno Rh-ujemne jak i dodatnie.

Zasady przetaczania krwi (komu jaką krew można przetoczyć):

 

Grupa
Krwi
DAWCA
0 A B AB
B
I
O
R
C
A
0 TAK
NIE NIE NIE
A TAK TAK NIE NIE
B TAK NIE TAK NIE
AB TAK TAK TAK TAK


Jak wynika z tabeli, uniwersalny dawca posiada grupę krwi 0, a uniwersalny biorca grupę AB.

Poprawiony: środa, 25 stycznia 2017 09:11